Het hebben van een glanzende, egale en gladde huid is ‘hot’, net als vermindering van rimpels en fijne lijntjes en het reduceren van onzuiverheden. Leeftijd, levensstijl en externe factoren hebben invloed op de conditie en de uitstraling van je huid. Door de huid te exfoliëren (peelen) geef je haar weer een stralende frisse teint. Het verwijderen van dode huidcellen geeft de huid een egaal uiterlijk en een glad gevoel.

Er zijn verschillende exfoliatietechnieken. Denk aan scrubs, peelings, maskers, dermabrasie en laser. Een doffe huid wordt weer levendig en huidproblemen zoals acne, hyperpigmentatie, voortijdige veroudering en littekens kunnen met behulp van deze technieken worden verbeterd. Het bijkomend voordeel van een goede exfoliatie is dat kleine moleculen (uit bijvoorbeeld serums) betere doorgang vinden tot de diepere huidlagen waarvoor zij bedoeld zijn.

Fysisch en chemisch
In de huidverzorging maken we onderscheid tussen fysische en chemische exfolianten. Fysische exfolianten werken door middel van wrijving, je ‘schuurt’ als het ware de huid schoon. Chemische exfolianten werken door een chemische reactie in de huid aan te wakkeren. Hierdoor worden dode huidcellen die aan de huid vastgeplakt zitten letterlijk opgelost. Dit verbetert de kwaliteit en de veerkracht van de huid en ondersteunt de celvernieuwing.

Het regeneratieproces
Het afstoten van dode huidcellen hoort bij fysiologie van de huid. Nieuwe cellen worden aangemaakt in de basale cellaag; die bewegen naar de oppervlakte en veranderen onderweg van vorm. Uiteindelijk sterven ze af en vormen de buitenste beschermlaag van de huid. Die dode huidcellen aan de oppervlakte worden afgestoten, wanneer de dieper gelegen lagen aan de oppervlakte komen. Er ontstaan dus steeds opnieuw ‘dode’ lagen. De snelheid van het celvernieuwingsproces is afhankelijk van verschillende factoren: leeftijd, schade door de zon, vermindering van het oestrogeengehalte, een droge of een vette huid en aandoeningen als psoriasis of rosacea. Naarmate de huid ouder wordt neemt het regeneratietempo af. Behalve regeneratie van huidcellen in de dieper gelegen huidlagen kan het afstoten van dode huidcellen inefficiënt worden, waardoor er een steeds dikkere laag op het huidoppervlak ontstaat. De huid oogt dan ruw, schilferig, verdikt, rimpelig en flets. Het regeneratieproces kun je een handje helpen door de huid te exfoliëren.

Hydroxyzuren
Een effectieve manier om de huid te exfoliëren is met een pH-correct alfahydroxyzuur (AHA) of betahydroxyzuur (BHA). Salicylzuur is de enige vorm van BHA. De vijf belangrijkste AHA’s in huidverzorgingsproducten zijn glycolzuur, melkzuur, appelzuur, citroenzuur en wijnsteenzuren. De meest gebruikte en meest effectieve vormen zijn glycolzuur en melkzuur. Glycolzuur werd het eerst in cosmetica toegepast, maar kan huidirritaties tot gevolg hebben. Melkzuur en salicylzuur zijn net zo effectief als glycolzuur, maar geven minder kans op irritaties. Hydroxyzuren (of fruitzuren) weken het buitenste laagje doden huidcellen los, waardoor nieuwe cellen de gelegenheid krijgen om naar de oppervlakte te komen. Regelmatig gebruik van een BHA of een AHA verbetert de textuur en kleur van je huid, ontstopt je poriën en zorgt er voor dat een moisturizer beter door de huid wordt opgenomen. Zowel een AHA als BHA is van invloed op de buitenste huidlagen en helpt het uiterlijk verbeteren van een huid die door de zon is beschadigd, die droog, verdikt of onzuiver is. Vooral schade door de zon zorgt ervoor dat je bovenste huidlagen dikker worden, waardoor de huid er dof en ruw uit kan gaan zien.

AHA’s en BHA
Het belangrijkste verschil tussen een AHA en BHA is dat AHA’s in water oplosbaar zijn, terwijl een BHA in vet oplosbaar is. AHA’s zijn daardoor geschikt voor de normale tot droge huid die door de zon beschadigd is en geen last heeft van puistjes. Ze reinigen het huidoppervlak zonder in de porie te dringen en kunnen de collageenproductie en het vochtbindend vermogen van de huid stimuleren. Dit gebeurt doordat ze de huidcellen zodanig beïnvloeden dat die zich beter kunnen beschermen. AHA’s kunnen ook de ceramideproductie in de huid stimuleren. BHA is geschikt voor een normale tot vette of gecombineerde huid en met name voor een huid die last heeft van puistjes. Het dringt dieper door in de huid dan AHA’s. BHA kan tot het vet in de poriën doordringen en de opeengehoopte huidcellen aan de binnenkant van de talgklier bereiken, die je poriën kunnen verstoppen. Bovendien heeft salicylzuur ontstekingsremmende en milde antibacteriële eigenschappen, aangezien dit een afgeleide is van aspirine. Als de huid niet gewend is aan het behandelen met hydroxyzuren, is een concentratie van 1% salicylzuur voldoende. Bij een vette tot zeer vette huid met hardnekkige mee-eters of puistjes, kun je beginnen met 2%.

Toepassing
Hoe vaak je exfolieert is afhankelijk van de huidconditie. Betreft het een acnehuid, een oudere huid, een huid met hyperpigmentatie of een droge en vochtarme huid? Hierop baseer ik de frequentie van de behandeling en de concentratie AHA of BHA. Een supergevoelige huid kan ik beter niet behandelen met hydroxyzuren. Voor elke huid geldt: als je te veel exfolieert gaat de huid irriteren. Op lange termijn kan hierdoor een permanente (over)gevoeligheid ontstaan. U kunt een tinteling of prikkeling ervaren, dit komt vaak voor en is van tijdelijke aard. Langdurige irritatie, roodheid, schilferen of dermatitis zijn symptomen om minder vaak te exfolieren of om een lagere concentratie te gebruiken. Is de huid na de eerste behandeling droog en schilferig, dan adviseer ik u een extra moisturizer (met vitamine C, E en antioxidanten) te gebruiken totdat de huid weer gekalmeerd en aan de nieuwe manier van exfoliëren is gewend.

Overmatig exfoliëren
De Hayflick-reactie verklaart hoe vaak huidcellen in de basale cellaag worden gereproduceerd. De Hayflick-limiet staat voor het maximaal aantal keren dat een cel zich deelt, dit is namelijk niet onbeperkt. Wat er aan de huidoppervlakte wordt geëxfolieerd is niet van invloed op het aantal keren dat nieuwe huidcellen worden gevormd. Wel is het zo dat overmatig exfoliëren (lees: iedere dag, jarenlang en zeer intensief) de huidbarriére kwetsbaar maakt; je verwijdert dan niet alleen de dode huidcellen maar ook de beschermlaag van de huid. De huid wordt gevoeliger voor UV-stralng, verbrandt dus sneller en is bevattelijker voor de vorming van rimpels en pigmentvlekken en het ontstaan van allergische reacties. Je kunt daarom beter de toepassing van milde hydroxyzuren verwerken in een kuurtje van bijvoorbeeld een week eens per maand of twee weken elke twee maanden.

Concentraties
AHA’s werken, volgens onderzoeken, het beste in een concentratie van 5% tot 10% en met een pH-waarde van 3 tot 4; ze worden minder effectief bij een pH-waarde van meer dan 4,5. BHA werkt het beste in een concentratie van 1% tot 2% en met een pH-waarde van 3; het wordt minder effectief bij een pH-waarde van meer dan 4. Zowel AHA’s als BHA worden minder effectief naarmate de pH-waarde van het product hoger is of de concentratie van het ingrediënt lager wordt. Een hogere concentratie AHA kan volgens de Amerikaanse FDA (Food and Drug Administration) schadelijk voor de huid zijn. Dit kan zwellingen en oedeem tot gevolg hebben waardoor het lijkt of rimpels minder diep zijn, maar dit is misleidend.

Polyhydroxyzuren
Een zoektocht naar een effectieve vorm van AHA of een extra ingrediënt dat het effect ervan kan verhogen en de irritatie kan verminderen heeft geleid naar gluconolactone, een polyhydroxyzuur. Het bedrijf dat dit ingrediënt heeft ontwikkeld en gepatenteerd (NeoStrata) denkt dat het even effectief is als AHA’s, maar dat het minder irriteert. Gluconolactone (PHA) lijkt op AHA’s. Het grote verschil tussen de twee is dat glunconolactone een grotere moleculaire structuur heeft, waardoor het minder goed in de huid dringt en er bij sommige huidtypen sprake is van minder irritatie. Onderzoek geeft aan dat AHA en PHA zich hetzelfde gedragen, maar dat de huid die behandeld is met AHA een egalere uitstraling heeft, terwijl de huid die behandeld is met PHA iets minder kans heeft op irritaties. Bij diverse cosmeticaproducten zie je steeds vaker de combinaties van zuren om een optimale effectiviteit en een minimale irritatie te bereiken.

Retinoïden
Afgeleiden van vitamine A, ofwel retinoïden, zijn geen exfoliërende werkstoffen, maar hebben een positief effect op de manier waarop huidcellen in de dermis worden gevormd. Retinoïden zijn er in diverse vormen: Retin-A, Renova, Differin, Avita en Tazorac. De werkzame stof in Retin-A, Avita en Renova is tretinoïne, in Differin zit adapaleen en in Tazorax tazaroteen. Zowel Renova als Tazorac is door de FDA goedgekeurd als anti-rimpelbehandeling. Exfoliërende werkstoffen zoals een AHA en BHA zijn primair van invloed op de buitenste huidlagen en verbeteren het uiterlijk en de zuiverheid van de huid. Ze helpen de huid om zich beter te beschermen en verbeteren het functioneren van de poriën. Retinoïden beïnvloeden de dermis, waar de nieuwe cellen worden aangemaakt. Retinoïden ‘communiceren’ met een cel terwijl die wordt gevormd en ‘vertellen’ deze cel zich normaal te ontwikkelen in plaats van zich als een door de zon beschadigde of genetische misvormde cel te gedragen. De aangemaakte huidcellen zijn daardoor gezonder waardoor het huidoppervlak er gladder uitziet, huidcellen zich beter delen, de beschermende laag van de huid in tact blijft en het zelfherstellend vermogen van de huid wordt verbeterd. Producten die retinoïden bevatten kunnen in sommige gevallen irritaties en ontstekingen veroorzaken waar de huid schilferig en droog van wordt. Is dit het geval, dan kun ik beter stoppen met het gebruik van deze producten in de behandeling van uw huid.. Wat retinoïden, AHA’s en BHA gemeen hebben, is dat zij niet voor een blijvende verandering zorgen. Het gladde huidoppervlak blijft alleen zo lang je deze producten gebruikt.

Microneedling
Ook een microneedling roller kan een regenererend/exfoliërend effect hebben. Door het aantasten van de bovenste huidlaag met de minuscule naaldjes wordt er een signaal tot aanmaak van nieuwe cellen afgegeven aan de diepere huidlagen. Afhankelijk van de lengte (advies voor exfoliatie is 0,2 – 0,3 – of 0,5 mm) worden er nieuwe cellen aangemaakt en oude cellen afgeworpen.

TCA Peelings
De meest heftige peelingvorm is de TCA (TriChloorAzijnzuur) Peeling. Bij hogere percentages TCA ‘smelt’ de bovenste huidlaag zo diep weg dat zogenaamde ‘frosting’ (het direct loslaten van de bovenste huidlaag) en soms blaar- of korstvorming optreedt. Na zeven dagen tot vier weken verschijnt een compleet nieuwe en gladde huidlaag. Ook TCA’s zie je steeds vaker in cocktailvorm. Deze cocktails dragen bij aan de vermindering van littekens, pigmentatie, rimpels en acne. Gezien het heftige karakter en de diepe impact op de huid worden TCA’s met name aangeraden en uitgevoerd door dermatologen en huidtherapeuten. Onervaren gebruik van TCA’s wordt afgeraden.

De zon
Volgens de FDA kan de huid door het gebruik van hydroxyzuren gevoeliger worden door UV-straling. Dat is ook wel logisch, gezien het feit dat deze zuren de door de zon beschadigde huid (laag dode huidcellen) verwijderen. De FDA heeft bepaald dat na een exfoliërende behandeling met hydroxyzuren de huid beschermd dient te worden door een product met een SPF tussen 20 en 50. De sterke zon dient meerdere dagen (of liever: weken) te worden gemeden.

Nancy Peter

Nancy Peter

Nancy van Derma Clinic Vlodrop is schoonheidsspecialiste, permanente make-up specialist, visagiste, gewichtsconsulente en medisch pedicure.
cenzaa-logo-wit
partner-logo01
provoet-klein-wit
procert-logo-zonder-tekst-wit-50
bgn_logo_rgb-2